Rodzaje stali nierdzewnej do balustrad różnią się składem chemicznym, strukturą, właściwościami mechanicznymi oraz odpornością na działanie środowiska. W budownictwie i produkcji balustrad najczęściej spotykamy stal nierdzewną AISI 304, stal kwasoodporną AISI 316 oraz – w szczególnie wymagających zastosowaniach – stal duplex 2205.
Wybór materiału nie powinien zależeć wyłącznie od tego, czy balustrada zostanie zamontowana wewnątrz, czy na zewnątrz budynku. Równie ważne są:
- bliskość ruchliwej drogi i parkingów,
- sól stosowana zimą,
- zanieczyszczenia przemysłowe,
- obecność pyłów budowlanych,
- bliskość zakładów ślusarskich,
- wilgotność i możliwość kondensacji,
- odległość od morza,
- sposób odprowadzania wody,
- jakość wykończenia powierzchni,
- możliwość regularnego czyszczenia.
Dlatego nie istnieje jedna uniwersalna odpowiedź na pytanie, jaki gatunek stali należy wybrać na każdą balustradę zewnętrzną.
W ofercie AVIS Elementy Balustrad znajdują się kompletne balustrady ze stali nierdzewnej, gotowe zestawy balkonowe oraz kilka tysięcy części przeznaczonych do wykonywania konstrukcji balustradowych.
Dlaczego stal nierdzewna jest odporna na korozję?
Stal nierdzewna zawdzięcza swoją odporność zawartości chromu. W kontakcie z tlenem na powierzchni materiału powstaje niezwykle cienka i niewidoczna warstwa pasywna.
Warstwa ta oddziela materiał od otoczenia i ogranicza rozwój korozji. Jeżeli zostanie miejscowo zarysowana, może się samoczynnie odbudować, pod warunkiem że powierzchnia jest czysta i ma dostęp do tlenu.
Określenie „stal nierdzewna” nie oznacza jednak, że materiał:
- nigdy nie może się przebarwić,
- jest odporny na wszystkie substancje chemiczne,
- nie wymaga okresowego czyszczenia,
- może być obrabiany narzędziami używanymi do zwykłej stali,
- nadaje się do każdego środowiska niezależnie od gatunku.
Sól, chlorki, sadza, pył drogowy, cement, obce drobiny żelaza oraz inne osady mogą stworzyć na powierzchni lokalne środowisko znacznie bardziej agresywne niż otaczające powietrze.
Rodzaje stali nierdzewnej do balustrad – AISI 304, AISI 316 i duplex 2205
| Gatunek stali |
Numer materiałowy EN |
Oznaczenie według EN 10088 |
Popularna nazwa |
Struktura |
| AISI 304 |
1.4301 |
X5CrNi18-10 |
V2A, nierdzewka |
austenityczna |
| AISI 316 |
1.4401 |
X5CrNiMo17-12-2 |
V4A, kwasówka |
austenityczna |
| duplex 2205 |
1.4462 |
X2CrNiMoN22-5-3 |
duplex 2205 |
ferrytyczno-austenityczna |
Określenia V2A i V4A wywodzą się z tradycyjnego nazewnictwa niemieckiego. Nadal są powszechnie używane w handlu, jednak nie są tak precyzyjne jak pełny numer materiałowy.
W dokumentacji technicznej najlepiej posługiwać się oznaczeniami:
- EN 1.4301 dla AISI 304,
- EN 1.4401 dla AISI 316,
- EN 1.4462 dla duplex 2205.
Określenie „AISI 2205” jest spotykane w potocznym użyciu, ale bardziej precyzyjna nazwa tego materiału to duplex 2205, EN 1.4462 lub UNS S32205.
Kategorie korozyjności według PN-EN ISO 12944-2
Norma PN-EN ISO 12944-2 klasyfikuje główne środowiska, w których eksploatowane są konstrukcje stalowe, oraz określa ich korozyjność.
Norma została opracowana przede wszystkim na potrzeby ochrony konstrukcji stalowych za pomocą systemów malarskich. Kategorie C1–C5 oraz CX mogą jednak pomóc w opisaniu agresywności otoczenia, w którym będzie znajdowała się balustrada.
Nie należy natomiast przyjmować, że norma automatycznie przypisuje:
- AISI 304 do kategorii C1 i C2,
- AISI 316 do kategorii C3 i C4,
- duplex 2205 do kategorii C5 i CX.
Dobór stali nierdzewnej wymaga dodatkowej oceny obecności chlorków, temperatury, czasu zwilżenia powierzchni, konstrukcji połączeń i możliwości czyszczenia. Zakres normy można sprawdzić na oficjalnej stronie ISO 12944-2.
Kategorie korozyjności atmosferycznej
| Kategoria |
Poziom korozyjności |
Przykładowe środowisko |
| C1 |
bardzo mały |
ogrzewane budynki z czystą atmosferą: mieszkania, biura, sklepy, szkoły i hotele |
| C2 |
mały |
nieogrzewane budynki, w których może wystąpić kondensacja; na zewnątrz przede wszystkim czyste tereny wiejskie |
| C3 |
średni |
wilgotne pomieszczenia produkcyjne; na zewnątrz atmosfera miejska lub przemysłowa o umiarkowanym zanieczyszczeniu |
| C4 |
duży |
obiekty przemysłowe i środowiska o dużej wilgotności; tereny przybrzeżne o umiarkowanym zasoleniu |
| C5 |
bardzo duży |
środowiska przemysłowe z dużą wilgotnością, agresywną atmosferą i częstą kondensacją |
| CX |
ekstremalny |
szczególnie agresywne środowiska przemysłowe, morskie i przybrzeżne o wysokim zasoleniu |
W starszych opracowaniach można spotkać oznaczenia C5-I i C5-M. W aktualnym podziale stosuje się kategorie C5 oraz CX.
Orientacyjny dobór gatunku stali do otoczenia
Poniższa tabela ma charakter pomocniczy. Nie zastępuje indywidualnej analizy konkretnego obiektu.
| Warunki użytkowania balustrady |
Orientacyjny kierunek wyboru |
| czyste, ogrzewane wnętrza |
najczęściej AISI 304 |
| nieogrzewane wnętrza z okresową kondensacją |
zwykle AISI 304 po ocenie wilgotności |
| czyste tereny wiejskie, balustrada zmywana przez deszcz |
AISI 304 może być wystarczająca |
| teren miejski lub bliskość ruchliwej drogi |
bezpieczniejszym wyborem jest zazwyczaj AISI 316 |
| miejsca narażone na sól drogową |
zalecana AISI 316 i regularne czyszczenie |
| otoczenie przemysłowe lub warsztatowe |
AISI 316 albo gatunek dobrany indywidualnie |
| teren nadmorski |
AISI 316, duplex lub inny materiał dobrany do poziomu zasolenia |
| bardzo agresywne środowisko przemysłowe lub morskie |
duplex 2205, superduplex lub inny gatunek specjalny |
| hala basenowa |
indywidualny dobór przez projektanta |
O wyborze materiału może zdecydować nie tylko region, ale również to, co znajduje się kilkadziesiąt metrów od budynku. Problem ten opisaliśmy dokładniej w artykule AISI 304 czy AISI 316 na balustradę – dlaczego mikrootoczenie budynku ma znaczenie?.
Stal nierdzewna AISI 304 – V2A, EN 1.4301
AISI 304 jest najpopularniejszym gatunkiem austenitycznej stali nierdzewnej. Zawiera przede wszystkim chrom i nikiel, dzięki którym łączy dobrą odporność korozyjną z wysoką podatnością na obróbkę, formowanie oraz spawanie.
Materiał ten jest powszechnie wykorzystywany do produkcji:
- słupków balustradowych,
- poręczy i pochwytów,
- rur wypełniających,
- uchwytów i łączników,
- rozet maskujących,
- balustrad schodowych,
- poręczy ściennych,
- konstrukcji montowanych wewnątrz budynków,
- balustrad zewnętrznych pracujących w łagodnych warunkach.
Rury, profile i elementy wykonywane w tym gatunku można znaleźć w kategorii rury ze stali nierdzewnej.
AISI 304 jest opisywana przez producentów stali jako uniwersalna stal chromowo-niklowa o dobrej odporności korozyjnej, formowalności i spawalności. Więcej danych technicznych zawiera karta Core 304/4301.
Podstawowy skład chemiczny AISI 304
| Pierwiastek |
Zawartość masowa |
| węgiel C |
maks. 0,07% |
| chrom Cr |
17,5–19,5% |
| nikiel Ni |
8,0–10,5% |
| molibden Mo |
brak celowego dodatku |
| azot N |
maks. 0,11% |
Podane wartości są zakresami materiałowymi. Dokładny skład konkretnej partii należy potwierdzić na podstawie atestu materiałowego.
Czy AISI 304 można stosować na zewnątrz?
Tak. Stal AISI 304 nie jest materiałem przeznaczonym wyłącznie do wnętrz.
Może być stosowana na zewnątrz, jeżeli:
- otoczenie ma niewielki poziom zanieczyszczeń,
- balustrada nie znajduje się przy ruchliwej drodze,
- nie jest narażona na sól drogową,
- nie znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie morza,
- konstrukcja jest regularnie zmywana przez deszcz,
- powierzchnia została prawidłowo obrobiona,
- nie występują miejsca zatrzymujące wodę,
- użytkownik może okresowo umyć balustradę.
Wiele balustrad przy domach jednorodzinnych jest wykonywanych z AISI 304 i prawidłowo spełnia swoją funkcję. Nie oznacza to jednak, że ten gatunek będzie odpowiedni przy każdym domu.
Otoczenie może wyglądać na czyste, ale w pobliżu mogą znajdować się:
- skład węgla lub materiałów budowlanych,
- zakład ślusarski,
- baza ciężarówek,
- warsztat samochodowy,
- ruchliwa droga,
- plac manewrowy,
- komin emitujący dużą ilość sadzy,
- miejsce intensywnego stosowania soli drogowej.
W takich warunkach bezpieczniejszym wyborem może być AISI 316.
Czym grozi zastosowanie AISI 304 w trudniejszym środowisku?
Najczęściej obserwowanym objawem jest brązowy lub rdzawy nalot pojawiający się na powierzchni balustrady.
Na stali mogą osadzać się:
- sadza,
- pył komunikacyjny,
- sól drogowa,
- pył cementowy i wapienny,
- pyły przemysłowe,
- drobiny zwykłej stali,
- osady mineralne,
- ptasie odchody,
- mieszaniny zanieczyszczeń przenoszone przez wiatr.
Samo chwilowe zabrudzenie nie musi prowadzić do trwałego uszkodzenia. Zagrożenie wzrasta, jeżeli osad:
- pozostaje na powierzchni przez długi czas,
- zatrzymuje wodę i wilgoć,
- zawiera sole lub drobiny żelaza,
- nie jest naturalnie zmywany przez deszcz,
- gromadzi się w szczelinach, przy podstawach słupków i połączeniach.
Pod osadem może wtedy powstać lokalne środowisko bardziej agresywne niż atmosfera panująca wokół całego budynku.
Czy kwaśny deszcz powoduje korozję balustrady?
Kwaśne opady i zanieczyszczenia atmosferyczne mogą mieć wpływ na stan powierzchni, ale nie należy każdego przypadku herbacianego nalotu przypisywać wyłącznie kwaśnemu deszczowi.
Najczęściej problem wynika z połączonego oddziaływania:
- wilgoci,
- soli,
- sadzy,
- pyłów mineralnych,
- zanieczyszczeń komunikacyjnych,
- obcych cząstek żelaza,
- braku czyszczenia.
Bez analizy osadu nie można jednoznacznie wskazać jednego źródła przebarwień. Z tego względu zdjęcia nalotu lepiej opisywać jako przebarwienia lub osady na powierzchni stali nierdzewnej, a nie jako bezsporny skutek kwaśnego deszczu.
Czy spaliny mogą uszkodzić balustradę nierdzewną?
Pojedynczy przejazd samochodu nie stanowi zagrożenia dla balustrady. Problem może jednak wystąpić przy intensywnej i długotrwałej ekspozycji, na przykład w pobliżu:
- ruchliwej drogi,
- dużego parkingu,
- bazy samochodów ciężarowych,
- warsztatu,
- placu przeładunkowego,
- miejsca, w którym silniki długo pracują na postoju.
Na powierzchni mogą osadzać się sadza, pył drogowy, sole oraz drobiny powstające wskutek zużycia hamulców, opon i metalowych części pojazdów.
Taka warstwa może zatrzymywać wilgoć i utrudniać dostęp tlenu do zabrudzonej powierzchni. Przy dużej intensywności zanieczyszczeń komunikacyjnych bardziej odpowiednim wyborem będzie zazwyczaj AISI 316 oraz częstsze mycie balustrady.
Stal kwasoodporna AISI 316 – V4A, EN 1.4401
AISI 316 jest austenityczną stalą chromowo-niklowo-molibdenową. Najważniejszą różnicą w porównaniu z AISI 304 jest dodatek molibdenu.
Molibden zwiększa odporność materiału na korozję wżerową i szczelinową, szczególnie w obecności chlorków.
AISI 316 jest zalecana przede wszystkim w miejscach:
- narażonych na sól drogową,
- położonych przy intensywnie użytkowanych drogach,
- znajdujących się w środowisku miejskim,
- położonych w otoczeniu przemysłowym,
- narażonych na podwyższoną wilgotność,
- znajdujących się w pobliżu morza,
- osłoniętych przed naturalnym spłukiwaniem przez deszcz,
- w których trudno zapewnić częste czyszczenie.
Właściwości tego materiału opisuje karta techniczna Supra 316/4401.
Podstawowy skład chemiczny AISI 316
| Pierwiastek |
Zawartość masowa |
| węgiel C |
maks. 0,07% |
| chrom Cr |
16,5–18,5% |
| nikiel Ni |
10,0–13,0% |
| molibden Mo |
2,0–2,5% |
| azot N |
maks. 0,11% |
Nazwa „stal kwasoodporna” jest określeniem zwyczajowym. Nie oznacza ona, że AISI 316 jest odporna na każdy kwas, niezależnie od jego stężenia, temperatury i czasu oddziaływania.
Szczególnie niebezpieczny dla stali nierdzewnej jest kwas solny oraz preparaty zawierające chlorki. Nie należy ich używać do usuwania zaprawy, cementu ani zabrudzeń znajdujących się w pobliżu balustrady.
AISI 316 a AISI 316L – jaka jest różnica?
AISI 316 i AISI 316L nie są identycznymi oznaczeniami.
Najczęściej:
- AISI 316 odpowiada gatunkowi EN 1.4401,
- AISI 316L odpowiada gatunkowi EN 1.4404.
Litera „L” oznacza obniżoną zawartość węgla. Ogranicza to ryzyko korozji międzykrystalicznej po procesach spawania i oddziaływaniu wysokiej temperatury.
W przypadku elementów spawanych należy zawsze sprawdzić rzeczywisty numer materiałowy, a nie opierać się wyłącznie na potocznej nazwie „kwasówka”.
Czy AISI 316 może pokryć się rdzawym nalotem?
Tak. AISI 316 jest bardziej odporna niż AISI 304, ale nie jest materiałem całkowicie bezobsługowym.
Na jej powierzchni mogą znaleźć się obce drobiny żelaza pochodzące z:
- szlifowania zwykłej stali,
- cięcia stali węglowej,
- używania zabrudzonych narzędzi,
- wiercenia prowadzonego w pobliżu balustrady,
- transportu,
- magazynowania,
- pobliskiego zakładu ślusarskiego,
- szczotek i wełny ze zwykłej stali.
To właśnie obce cząstki mogą zacząć rdzewieć na powierzchni nierdzewnej.
Rdzawy punkt nie musi zatem oznaczać, że cała balustrada została wykonana z niewłaściwego gatunku. Zanieczyszczenie powinno być jednak możliwie szybko usunięte, ponieważ pozostawione na dłużej może doprowadzić do trwałego przebarwienia lub miejscowego uszkodzenia powierzchni.
Stal duplex 2205 – EN 1.4462
Duplex 2205 ma strukturę ferrytyczno-austenityczną. Łączy wysoką wytrzymałość mechaniczną z bardzo dobrą odpornością na korozję wżerową, szczelinową i naprężeniową.
Materiał ten stosuje się w bardziej wymagających warunkach, w których odporność standardowej stali AISI 316 może być niewystarczająca.
Przykładowe zastosowania obejmują:
- środowiska zawierające wysokie stężenia chlorków,
- wybrane konstrukcje morskie,
- instalacje chemiczne,
- przemysł papierniczy i celulozowy,
- zbiorniki i instalacje procesowe,
- elementy infrastruktury,
- specjalistyczne konstrukcje budowlane.
Więcej informacji technicznych zawiera karta Forta DX 2205.
Podstawowy skład chemiczny duplex 2205
| Pierwiastek |
Zawartość masowa |
| węgiel C |
maks. 0,03% |
| chrom Cr |
21,0–23,0% |
| nikiel Ni |
4,5–6,5% |
| molibden Mo |
2,5–3,5% |
| azot N |
0,10–0,22% |
Duplex 2205 nie jest „najmocniejszą stalą kwasoodporną”. Istnieją gatunki o jeszcze wyższej odporności, między innymi stale superduplex.
Nie jest to również standardowy materiał wykorzystywany w typowych balustradach przy domach jednorodzinnych. Jego zastosowanie powinno wynikać z rzeczywistych warunków środowiskowych oraz dokumentacji projektowej.
Wyższa wytrzymałość duplexu nie oznacza, że można dowolnie zmniejszać przekroje słupków, poręczy i mocowań. Konstrukcja nadal musi zostać obliczona na wymagane obciążenia.
Czy AISI 316 wystarczy na pływalnię?
Nie można automatycznie przyjąć, że AISI 316 będzie odpowiednia do każdego elementu znajdującego się na hali basenowej.
Pływalnie są szczególnie wymagającym środowiskiem ze względu na:
- wysoką wilgotność,
- podwyższoną temperaturę,
- kondensację,
- związki chloru,
- możliwość wystąpienia korozji naprężeniowej.
AISI 316 może być odpowiednia dla części drabinek, poręczy i elementów znajdujących się w wodzie. Nie oznacza to jednak, że nadaje się do każdej obciążonej konstrukcji zawieszonej nad niecką basenową.
Materiał do takich zastosowań powinien zostać dobrany indywidualnie przez projektanta.
Jak wykończenie powierzchni wpływa na odporność?
Odporność balustrady zależy nie tylko od gatunku stali. Bardzo ważna jest również jakość powierzchni.
Powierzchnia gładka i prawidłowo wykończona:
- zatrzymuje mniej osadów,
- jest łatwiejsza do umycia,
- szybciej odprowadza wodę,
- ogranicza lokalne gromadzenie soli i pyłów,
- łatwiej poddaje się naturalnemu spłukiwaniu przez deszcz.
Powierzchnie szlifowane należy czyścić zgodnie z kierunkiem szlifu. Nie należy wykonywać ruchów poprzecznych, które mogą pozostawić widoczne rysy.
Powierzchnie polerowane również można czyścić i regenerować. Usunięcie głębokich uszkodzeń może jednak wymagać maszynowego polerowania, aby odtworzyć jednolity efekt na całym elemencie.
Dlaczego miejsca zadaszone są bardziej narażone?
Deszcz nie zawsze jest wrogiem stali nierdzewnej. W wielu sytuacjach działa korzystnie, ponieważ zmywa kurz, sól i inne osady.
Problemy częściej występują na powierzchniach:
- znajdujących się pod okapem,
- montowanych pod balkonem,
- osłoniętych daszkiem,
- znajdujących się w głębokiej wnęce,
- posiadających poziome fragmenty,
- wyposażonych w szczeliny zatrzymujące wodę,
- położonych w miejscu słabo przewiewnym.
Jeżeli balustrada nie jest zmywana przez deszcz, właściciel powinien zastąpić naturalne spłukiwanie regularnym myciem ręcznym.
Jak często należy czyścić balustradę nierdzewną?
Częstotliwość czyszczenia powinna zależeć od:
- agresywności otoczenia,
- gatunku stali,
- jakości powierzchni,
- zmywania przez deszcz,
- zalegania osadów,
- bliskości dróg, przemysłu i morza.
Poniższa tabela przedstawia orientacyjne zalecenia dla architektonicznych elementów ze stali nierdzewnej.
| Otoczenie |
Zmywanie przez deszcz |
Zaleganie osadów |
Orientacyjna częstotliwość czyszczenia |
| bardzo czyste lub wiejskie |
tak |
brak |
okresowa kontrola, mycie według potrzeby |
| bardzo czyste lub wiejskie |
tak |
występuje |
około 1 raz w roku |
| bardzo czyste lub wiejskie |
nie |
brak |
około 1 raz w roku |
| bardzo czyste lub wiejskie |
nie |
występuje |
2–12 razy w roku |
| surowe miejskie, przemysłowe lub nadmorskie |
tak |
brak |
około 1 raz w roku |
| surowe miejskie, przemysłowe lub nadmorskie |
tak |
występuje |
co najmniej 1 raz w roku |
| surowe miejskie, przemysłowe lub nadmorskie |
nie |
brak |
3–4 razy w roku |
| surowe miejskie, przemysłowe lub nadmorskie |
nie |
występuje |
4–12 razy w roku |
Zaleganie osadów oznacza obecność miejsc, w których zatrzymuje się pył, woda, sól lub inne zabrudzenia.
Tabela ma charakter orientacyjny. Balustradę należy skontrolować również po:
- zakończeniu budowy lub remontu,
- tynkowaniu elewacji,
- cięciu i szlifowaniu metalu w pobliżu,
- intensywnym zapyleniu,
- pożarze w okolicy,
- sezonie zimowym,
- nietypowym zabrudzeniu powierzchni.
Szczegółowe materiały o pielęgnacji znajdują się na stronie Gatunki stali nierdzewnej i zalecana częstotliwość czyszczenia.
Jak prawidłowo umyć balustradę?
Podstawowe czyszczenie należy rozpocząć od spłukania powierzchni czystą wodą. Następnie można zastosować miękką ściereczkę lub gąbkę oraz łagodny detergent.
Po umyciu należy:
- dokładnie spłukać środek czyszczący,
- usunąć zabrudzenia ze szczelin i połączeń,
- sprawdzić podstawy słupków, nakrętki i podkładki,
- w razie potrzeby wytrzeć powierzchnię do sucha,
- zastosować preparat odpowiedni do stali nierdzewnej.
Przy elementach szlifowanych ruch należy prowadzić zgodnie z kierunkiem szlifu.
W sklepie AVIS dostępne są środki do czyszczenia i pielęgnacji stali nierdzewnej.
Przed użyciem konkretnego preparatu należy przeczytać jego instrukcję oraz sprawdzić działanie na niewielkim, mało widocznym fragmencie.
Dodatkowe zalecenia można znaleźć w polskojęzycznym poradniku Czyszczenie architektonicznych elementów ze stali nierdzewnej.
Czego nie używać do czyszczenia stali nierdzewnej?
Do czyszczenia balustrady nie należy stosować:
- szczotek ze zwykłej stali,
- wełny stalowej,
- tarcz używanych wcześniej do stali czarnej,
- preparatów zawierających kwas solny,
- wybielaczy chlorowych,
- podchlorynów,
- przypadkowych środków do usuwania cementu,
- agresywnych materiałów ściernych,
- narzędzi pozostawiających cząstki żelaza.
W przypadku trudnego do usunięcia nalotu nie należy rozpoczynać od intensywnego szlifowania. Najpierw trzeba określić możliwą przyczynę zabrudzenia oraz rodzaj wykończenia powierzchni.
Czy stal nierdzewna może stykać się ze zwykłą stalą?
Bezpośrednie połączenie stali nierdzewnej ze stalą węglową wymaga właściwego zaprojektowania.
W obecności wilgoci może powstać ogniwo galwaniczne. Przyspieszonej korozji ulega wtedy zazwyczaj mniej szlachetny materiał, czyli stal węglowa. Powstająca rdza może spływać na balustradę nierdzewną i powodować trudne do usunięcia przebarwienia.
Do montażu balustrad należy stosować właściwie dobrane nierdzewne:
- kotwy,
- śruby,
- nakrętki,
- podkładki,
- pręty gwintowane,
- elementy dystansowe.
Więcej informacji znajduje się w artykule Dlaczego do balustrady nierdzewnej nie należy stosować zwykłych kotew i śrub ocynkowanych?.
Co oznacza czystość warsztatowa?
Czystość warsztatowa oznacza organizację produkcji w taki sposób, aby nie zanieczyścić powierzchni stali nierdzewnej cząstkami zwykłej stali.
Podczas produkcji balustrad należy:
- używać narzędzi przeznaczonych do stali nierdzewnej,
- oddzielać szlifowanie stali nierdzewnej od obróbki stali czarnej,
- nie używać tych samych tarcz i szczotek do obu materiałów,
- utrzymywać czyste stoły robocze,
- zabezpieczać rury podczas magazynowania,
- chronić gotowe elementy w transporcie,
- usuwać przebarwienia spawalnicze,
- stosować odpowiednie procesy czyszczenia, trawienia lub pasywacji.
Produkcja stali nierdzewnej i stali czarnej w jednej hali jest możliwa, ale wymaga rozdzielenia stanowisk, narzędzi i procesów.
Opiłki powstające podczas szlifowania zwykłej stali mogą przemieszczać się w powietrzu i osiąść na gotowej balustradzie. Po kontakcie z wilgocią zaczynają korodować i tworzą rdzawe punkty.
Proces wykonywania systemowych balustrad opisaliśmy w artykule Produkcja balustrad nierdzewnych – jak powstają systemy ATLANTA i DAYTONA?.
Dlaczego stal nierdzewna przyciąga magnes?
Przyciąganie magnesu nie jest wiarygodnym sposobem potwierdzania gatunku stali nierdzewnej.
AISI 304 i AISI 316 są stalami austenitycznymi. W stanie wyżarzonym wykazują bardzo małą magnetyczność. Podczas:
- gięcia,
- tłoczenia,
- walcowania,
- gwintowania,
- intensywnej obróbki plastycznej
część struktury może jednak ulec przemianie i zacząć przyciągać magnes.
Zjawisko może być zauważalne w przypadku:
- szpilek gwintowanych,
- giętych elementów,
- tłoczonych rozet,
- krawędzi blach,
- niektórych spoin,
- elementów odlewanych.
Nie oznacza to automatycznie, że element wykonano ze zwykłej stali.
Duplex 2205 jest natomiast z zasady magnetyczny, ponieważ jego struktura zawiera znaczący udział ferrytu.
AISI 304, AISI 316 czy duplex – co wybrać?
AISI 304 warto wybrać, gdy:
- balustrada będzie znajdowała się wewnątrz,
- otoczenie jest czyste i suche,
- konstrukcja zewnętrzna znajduje się w łagodnym środowisku,
- powierzchnia jest zmywana przez deszcz,
- możliwe jest okresowe czyszczenie,
- w pobliżu nie ma soli, morza, przemysłu ani intensywnego ruchu.
AISI 316 warto wybrać lub przynajmniej rozważyć, gdy:
- budynek znajduje się w mieście,
- balustrada stoi przy ruchliwej drodze,
- występuje sól drogowa,
- konstrukcja jest osłonięta przed deszczem,
- w sąsiedztwie znajduje się zakład przemysłowy,
- w pobliżu działa warsztat ślusarski,
- występuje podwyższona wilgotność,
- lokalizacja znajduje się w pobliżu morza,
- czyszczenie będzie wykonywane nieregularnie.
Duplex 2205 lub inny materiał specjalny warto rozważyć, gdy:
- występuje wysokie stężenie chlorków,
- AISI 316 może nie zapewniać odpowiedniej odporności,
- konstrukcja pracuje w agresywnym środowisku morskim,
- występuje bardzo agresywna atmosfera przemysłowa,
- wymagane są wysokie właściwości mechaniczne,
- zastosowanie zostało określone przez projektanta.
Czy wyższy gatunek stali zwalnia z czyszczenia?
Nie. Zastosowanie AISI 316 lub duplex 2205 zwiększa odporność samego materiału, ale nie zapobiega osadzaniu się:
- kurzu,
- soli,
- sadzy,
- cementu,
- osadów mineralnych,
- drobin zwykłej stali.
Regularne czyszczenie pozwala zachować estetyczny wygląd oraz szybciej zauważyć:
- niewłaściwe mocowanie,
- korodującą śrubę,
- zaleganie wody,
- uszkodzenie powierzchni,
- gromadzenie się osadów,
- przebarwienia wymagające interwencji.
Najważniejsze zasady doboru stali do balustrady
Przed zakupem należy odpowiedzieć na kilka pytań:
- Czy balustrada będzie montowana wewnątrz, czy na zewnątrz?
- Czy w pobliżu znajduje się ruchliwa droga?
- Czy zimą stosowana jest sól?
- Czy w sąsiedztwie działają warsztaty lub zakłady przemysłowe?
- Czy obok przechowywane są materiały sypkie?
- Czy balustrada będzie naturalnie zmywana przez deszcz?
- Czy na jej powierzchni mogą zalegać woda i osady?
- Jak często właściciel będzie mógł ją czyścić?
- Czy obiekt znajduje się blisko morza lub basenu?
- Czy konstrukcja wymaga indywidualnego projektu materiałowego?
Na podstawie tych informacji można dobrać rozwiązanie odpowiednie technicznie i ekonomicznie.
Klienci zainteresowani kompletnym systemem mogą sprawdzić ofertę balustrad balkonowych ze stali nierdzewnej oraz poradnik wyjaśniający, jak działa balustrada do samodzielnego montażu.
Podsumowanie
AISI 304 jest uniwersalnym i najczęściej stosowanym gatunkiem stali nierdzewnej. Bardzo dobrze sprawdza się we wnętrzach i może być używana na zewnątrz w łagodnym, czystym środowisku.
AISI 316 zawiera molibden, dzięki czemu zapewnia większą odporność na chlorki oraz miejscowe formy korozji. Jest bezpieczniejszym wyborem w środowisku miejskim, przemysłowym, komunikacyjnym i nadmorskim.
Duplex 2205 jest materiałem specjalistycznym o wysokiej wytrzymałości i odporności korozyjnej. Jego zastosowanie powinno wynikać z rzeczywistych wymagań projektu, a nie wyłącznie z przekonania, że droższy materiał zawsze będzie najlepszy.
Na trwałość balustrady wpływają jednocześnie:
- prawidłowy dobór gatunku,
- jakość powierzchni,
- czystość warsztatowa,
- sposób wykonania spoin,
- nierdzewne elementy montażowe,
- odpływ wody,
- bezpośrednie otoczenie budynku,
- regularne czyszczenie.
W przypadku wątpliwości warto przed zakupem opisać doradcy AVIS bezpośrednie otoczenie budynku. Pozwoli to odpowiedzialnie ocenić, czy wystarczająca będzie stal AISI 304, czy lepszym wyborem będzie AISI 316.
Zapraszamy do kontaktu z AVIS Elementy Balustrad.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy stal AISI 304 nadaje się na balustradę zewnętrzną?
Tak. AISI 304 może być stosowana na zewnątrz w łagodnym i czystym środowisku. Balustrada powinna być prawidłowo wykonana, okresowo kontrolowana i czyszczona.
Czy każda balustrada zewnętrzna powinna być wykonana z AISI 316?
Nie. W czystych warunkach AISI 304 może być wystarczająca. AISI 316 jest zalecana przy większym narażeniu na sól, chlorki, wilgoć i zanieczyszczenia.
Czym różni się AISI 316 od AISI 304?
AISI 316 zawiera molibden. Pierwiastek ten zwiększa odporność na korozję wżerową i szczelinową, szczególnie w obecności chlorków.
Czy AISI 316 nigdy nie rdzewieje?
Nie. Na jej powierzchni mogą korodować obce drobiny zwykłej stali. AISI 316 może również ulec uszkodzeniu wskutek działania niewłaściwych środków chemicznych lub bardzo agresywnego środowiska.
Czy AISI 316 i AISI 316L są tym samym materiałem?
Nie. AISI 316L ma obniżoną zawartość węgla. Jest to szczególnie istotne w przypadku elementów spawanych.
Co oznacza herbaciany nalot?
Jest to brązowe lub rdzawe przebarwienie powstające najczęściej wskutek długotrwałego zalegania soli, pyłów, sadzy i innych zanieczyszczeń.
Czy herbaciany nalot oznacza zastosowanie złej stali?
Niekoniecznie. Może pochodzić z obcych drobin żelaza lub osadów znajdujących się na powierzchni prawidłowo wykonanej balustrady.
Czy deszcz szkodzi balustradzie nierdzewnej?
Sam deszcz często działa korzystnie, ponieważ zmywa zanieczyszczenia. Większe ryzyko może wystąpić na powierzchniach osłoniętych, których deszcz nie spłukuje.
Czy spaliny samochodowe mogą uszkodzić powierzchnię?
Intensywna i długotrwała ekspozycja może prowadzić do gromadzenia sadzy, pyłów, soli i drobin metali. Osad zatrzymujący wilgoć może zwiększać ryzyko przebarwień i korozji.
Czy magnes powinien przyciągać AISI 304?
W stanie wyżarzonym AISI 304 wykazuje bardzo małą magnetyczność. Po gięciu, tłoczeniu lub gwintowaniu może jednak miejscowo przyciągać magnes.
Czy duplex 2205 jest magnetyczny?
Tak. Duplex 2205 zawiera fazę ferrytyczną, dlatego wykazuje właściwości magnetyczne.
Czy AISI 316 nadaje się na halę basenową?
Nie można przyjąć jednej odpowiedzi dla wszystkich elementów. Materiał powinien zostać dobrany przez projektanta z uwzględnieniem temperatury, wilgotności, chlorków i obciążeń.
Jak często należy myć balustradę?
W czystym otoczeniu wystarczające może być mycie raz w roku lub według potrzeby. W środowisku miejskim, przemysłowym, nadmorskim albo pod zadaszeniem czyszczenie może być potrzebne kilka razy w roku.
Czy można stosować preparaty do usuwania cementu?
Nie należy stosować środków zawierających kwas solny ani chlorki. Preparat musi być wyraźnie przeznaczony do stali nierdzewnej.
Czy wyższy gatunek stali eliminuje konieczność konserwacji?
Nie. AISI 316 i duplex mają wyższą odporność, ale nadal wymagają usuwania soli, sadzy, pyłów i obcych drobin żelaza.
M.
Zapisz
Zapisz
Zapisz